Ishmetov Markaziy banklarni iqtisodiyot uchun inqiroz ssenariylarini oldindan hisoblashga chaqirdi

O‘zbekiston Markaziy banki raisi Timur Ishmetov Toshkentda o‘tkazilgan Monetary Policy Dialogue 2026 konferensiyasida bazaviy prognozlar bilan cheklanib qolmasdan, iqtisodiyot uchun xavflarni baholash va salbiy rivojlanish ssenariylarini tahlil qilish zarurligini ta’kidladi. Bu haqda Kapital.uz jurnalisti xabar bermoqda.

Poytaxtda xalqaro moliyaviy institutlar vakillari ishtirokida Monetary Policy Dialogue 2026 konferensiyasi hamda Jahon banki va Xalqaro valuta jamg‘armasining “Shveytsariya guruhi” yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Unda moliyaviy siyosatni global beqarorlikka moslashtirish, mintaqaviy hamkorlik va xususiy investitsiyalarni jalb etish masalalari muhokama qilindi.

Pul-kredit siyosatiga bag‘ishlangan sessiyada Ishmetov mamlakatning inflyatsion targetlash tizimiga o‘tish borasidagi yutuqlari haqida so‘z yuritdi. Uning ta’kidlashicha, bunga tahliliy vositalarning takomillashtirilishi, regulyator faoliyatining shaffofligi va bozor bilan sifatli kommunikatsiya yo‘lga qo‘yilgani xizmat qilgan.

Natijada umumiy inflyatsiya 2023-yildagi 10% dan joriy yil may oyida 5,5% gacha pasaydi. Bazaviy inflyatsiya ham 5,5% ni tashkil etdi, aholining inflyatsion kutilmalari esa ikki barobarga — 20% dan 10% gacha kamaydi. Bundan tashqari, o‘tgan yil yakunlariga ko‘ra iqtisodiy o‘sish 5,4% ni tashkil etdi.

Markaziy bankning asosiy vazifasi tarkibiy islohotlar davrida moliyaviy va narxlar barqarorligini saqlab qolishdan iborat. Regulyator rahbari narxlar o‘sishini yanada jilovlash uchun fiskal va monetar siyosat uyg‘unligini ta’minlash zarurligini qayd etdi. Shuningdek, xususiylashtirish jarayonlari va energetika sohasidagi islohotlar muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bilan birga, milliy valutaga bo‘lgan ishonchni mustahkamlash, moliya bozorini rivojlantirish va regulyator vositalarini modernizatsiya qilish zarur.

Makroiqtisodiy prognozlash haqida so‘z yuritar ekan, MB raisi jahon iqtisodiyoti tobora avval ehtimoli past deb hisoblangan yirik shoklarga duch kelayotganini ta’kidladi. Bunday sharoitda standart baholash usullari endi yetarli emas. Regulyatorlar ssenariy tahliliga ko‘proq e’tibor qaratib, muqobil va eng salbiy rivojlanish variantlarini puxta hisoblab chiqishi lozim.

Inflyatsiyani nazorat qilish bo‘yicha strategik maqsad o‘zgarmaydi, biroq xavflarni boshqarish vositalari jahon bozorlaridagi yuqori volatillikka moslashtirilishi kerak. Davlatlar inqirozli vaziyatlarda ham samarali ishlaydigan tizimni shakllantirishi zarur.

Markaziy banklar tashqi xatarlarga tezkor javob berishi, shu bilan birga iqtisodiy barqarorlik va inflyatsion maqsadlar o‘rtasidagi muvozanatni saqlashi lozim. Yig‘ilishda, shuningdek, “Shveytsariya guruhi” mamlakatlari bilan hamkorlikni kengaytirish bo‘yicha amaliy qadamlar ham belgilab olindi.