Ko‘p kvartirali uylar qurilishida eskrou hisobvaraqlari joriy etilishi bo‘yicha qonun Senatga yuborildi

Ko‘p kvartirali uylar qurilishi uchun fuqarolarning mablag‘larini jalb etish qoidalarini belgilovchi qonun loyihasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasida uchta o‘qishda qabul qilinib, Senat ko‘rib chiqishiga yuborildi. Bu haqda quyi palata matbuot xizmati xabar berdi.

Hujjat ulush kiritish asosida qurilish loyihalarini amalga oshirish tartibi, xaridorlar mablag‘larini jalb qilish shartlari hamda jarayon ishtirokchilarining javobgarligini belgilaydi. Unda fuqarolarni moliyaviy xavflar va qurilish kompaniyalarining insofsiz xatti-harakatlaridan himoya qilishga alohida e’tibor qaratilgan.

Asosiy mexanizmlardan biri eskrou hisobvaraqlari tizimi bo‘ladi. Xaridorlarning mablag‘lari vakolatli banklarda saqlanadi. Quruvchi kompaniya esa qurilish bo‘yicha majburiyatlarini bajarganidan va belgilangan talablarga muvofiq obyektni foydalanishga topshirganidan keyingina ushbu mablag‘lardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladi.

Fuqarolarning mablag‘larini jalb qilish uchun qurilish kompaniyasi bir qator majburiy talablarni bajarishi kerak. Jumladan, yagona axborot tizimida ro‘yxatdan o‘tishi, vakolatli bank bilan bosh kelishuv tuzishi va loyiha deklaratsiyasini joylashtirishi lozim.

Ulush kiritish asosida tuziladigan barcha shartnomalar notarial tasdiqlanishi va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi kerak. Bu bir xonadonning bir nechta xaridorga qayta sotilishi hamda belgilangan talablarni chetlab o‘tgan holda bitimlar tuzilishi xavfini kamaytirishga qaratilgan.

Agar quruvchi kompaniya qonunchilik talablarini buzgan holda fuqarolardan mablag‘ jalb qilsa, ular pul mablag‘larini qaytarish va undan foydalanilgan davr uchun foizlar hisoblanishini talab qilish huquqiga ega bo‘ladi.

Qonun loyihasida qurilish jarayonida muammolar yuzaga kelgan holatlar uchun ham choralar nazarda tutilgan. Xususan, qurilish kompaniyasi yoki vakolatli bankni almashtirishga ruxsat beriladi. Loyihalarni davom ettirish uchun uzluksiz moliyalashtirish mexanizmlari ham belgilanadi.

Qurilish kompaniyalari, obyektlar va loyihalarning amalga oshirilish jarayoni haqidagi ma’lumotlar yagona axborot tizimida joylashtiriladi. Bu xaridorlarga sotib olmoqchi bo‘lgan uy-joyi haqidagi ma’lumotlarni mustaqil tekshirish imkonini beradi.

Ikkinchi o‘qishga tayyorgarlik jarayonida qanday o‘zgarishlar kiritildi?

Qonun loyihasini ikkinchi o‘qishga tayyorlashda deputatlar bozor ishtirokchilarining takliflari va amaldagi qurilish loyihalarini amalga oshirish tajribasini hisobga olib, bir qator normalarni qayta ko‘rib chiqdi.

Muhim o‘zgarishlardan biri bitimlarni notarial rasmiylashtirish tartibiga taalluqli. Endilikda notarius tomonidan nafaqat dastlabki ulush kiritish shartnomasi, balki unga kiritiladigan har qanday o‘zgartirish va qo‘shimchalar ham tasdiqlanishi kerak. Bu qo‘shimcha kelishuvlar orqali bitim shartlarini norasmiy ravishda o‘zgartirishning oldini olishga qaratilgan.

Muammoli qurilish obyektlarini e’tirof etish tartibiga ham o‘zgartirishlar kiritildi. Agar quruvchi kompaniya uy-joyni topshirish muddatini buzsa, obyektga muammoli maqomini berish uchun endi olti oy kutish talab etilmaydi.

Bundan tashqari, kompensatsiya to‘lanishining o‘zi obyektni muammoli qurilishlar reyestridan chiqarish uchun asos bo‘lmaydi. Buning uchun kompaniya yo‘l qo‘yilgan qonunbuzarliklarni bartaraf etishi kerak.

Hujjatdan qo‘shimcha ma’lumotlarni taqdim etish bo‘yicha noaniq talablarni nazarda tutuvchi normalar ham chiqarib tashlandi. Bu tadbirkorlardan belgilangan tartib-taomillarda ko‘zda tutilmagan hujjatlarni talab qilish imkoniyatini cheklashga xizmat qiladi.

Qo‘shimcha normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilishni nazarda tutuvchi 10 dan ortiq norma bo‘yicha ularni ishlab chiqish muddatlari belgilandi.

Yangi talablar qonun kuchga kirganidan keyin qurilishga ruxsatnoma olingan obyektlarga nisbatan qo‘llaniladi. Shu tariqa, amaldagi qurilish loyihalari yangi tartib talablariga tushmaydi.

Qonun loyihasi Qonunchilik palatasida ikkinchi va uchinchi o‘qishlarda qabul qilindi. Keyingi bosqichda hujjat Senat tomonidan ko‘rib chiqiladi. Shundan so‘ng imzolash uchun prezidentga yuboriladi.