O‘zbekistonda banklar kredit portfeli sakkiz oyda qariyb 45 trln so‘mga oshdi

Jismoniy shaxslarga ajratilgan kreditlar 10,6% ga, yuridik shaxslarga berilgan kreditlar esa 5,6% ga ko‘paydi

O‘zbekiston bank tizimida kreditlar qoldig‘i 2026-yilning dastlabki sakkiz oyida 44,95 trln so‘mga oshib, 1-sentabr holatiga 648,95 trln so‘mga yetdi. Yil boshidan buyon o‘sish 7,44% ni tashkil etdi. Bu Markaziy bank ma’lumotlaridan kelib chiqadi.

Aholiga ajratilgan kreditlar tezroq o‘sdi

1-sentabr holatiga jismoniy shaxslarga ajratilgan kreditlar qoldig‘i 243,61 trln so‘mni tashkil etdi. Yil boshida bu ko‘rsatkich 220,28 trln so‘m bo‘lgan. Sakkiz oyda o‘sish 23,33 trln so‘m yoki 10,59% ga teng bo‘ldi.

Yuridik shaxslarga ajratilgan kreditlar qoldig‘i esa 383,72 trln so‘mdan 405,34 trln so‘mga yetdi. Bu 21,62 trln so‘mlik yoki 5,63% lik o‘sishni anglatadi.

Ipoteka va mikrokreditlar hajmi oshdi

Aholiga ajratilgan kreditlar tarkibida ipoteka kreditlari qoldig‘i yil boshidagi 79,40 trln so‘mdan 89,67 trln so‘mga ko‘tarildi. O‘sish 10,28 trln so‘m yoki 12,95% ni tashkil etdi.

Mikrokreditlar qoldig‘i 40,47 trln so‘mdan 48,19 trln so‘mga yetib, 19,06% ga oshdi. Mikroqarzlar hajmi esa 48,86 trln so‘mdan 51,29 trln so‘mga ko‘paydi — o‘sish 4,97%.

Avtokreditlar qoldig‘i 39,70 trln so‘mdan 40,97 trln so‘mga yetdi. Bu 3,22% lik o‘sishdir.

Ta’lim kreditlari qoldig‘i aksincha, 6,93 trln so‘mdan 6,86 trln so‘mga tushib, 1,09% ga kamaydi. Iste’mol kreditlari esa 491,81 mlrd so‘mdan 502,09 mlrd so‘mga oshdi.

Kredit kartalari va overdraftlar 38% dan ko‘proq o‘sdi

Jismoniy shaxslarga ajratilgan kreditlar tarkibida eng yuqori o‘sish kredit kartalari va overdraftlarda kuzatildi. Ularning qoldig‘i yil boshidagi 4,43 trln so‘mdan 6,12 trln so‘mga yetdi. Bu 38,13% lik o‘sishni anglatadi.

Markaziy bank ma’lumotlarida ushbu o‘sishga mijozlar soni, o‘rtacha qarz miqdori yoki kreditlardan foydalanish faolligining qaysi biri ko‘proq ta’sir qilgani ko‘rsatilmagan.

Yuridik shaxslar kreditlarida lizing va faktoring tez o‘sdi

Yuridik shaxslarga ajratilgan kreditlar tarkibida kredit tashkilotlari bo‘lmagan yuridik shaxslarga berilgan kreditlar asosiy ulushni egallaydi. Ularning qoldig‘i 359,78 trln so‘mdan 377,43 trln so‘mga ko‘tarilib, 4,91% ga oshdi.

Lizing va faktoring qoldig‘i 3,84 trln so‘mdan 5,08 trln so‘mga yetdi. Bu 32,12% lik o‘sishga teng.

Yuridik shaxslarga ajratilgan mikrokreditlar hajmi 14,68 trln so‘mdan 18,41 trln so‘mga ko‘payib, 25,38% ga oshdi.

Banklararo kreditlar qoldig‘i esa 653,01 mlrd so‘mdan 1,04 trln so‘mga yetdi. O‘sish 59,32% ni tashkil etdi.

Shu bilan birga, banklararo kreditlar, lizing va faktoring hamda mikrokreditlarning mutlaq hajmi umumiy kredit portfeliga nisbatan kichik. Shu sababli ularning yuqori o‘sish sur’atlari jami kreditlar hajmi oshishiga eng katta hissa qo‘shganini anglatmaydi.

Sinditsiyalashtirilgan kreditlar qisqardi

Yil boshidan buyon sinditsiyalashtirilgan kreditlar qoldig‘i 4,77 trln so‘mdan 3,38 trln so‘mga tushdi. Bu 29,03% lik pasayish yoki qariyb 1,38 trln so‘mlik qisqarishni anglatadi.

Sinditsiyalashtirilgan kreditlar odatda bir nechta kreditor ishtirokida ajratiladi. Markaziy bank jadvalida ushbu kreditlar qoldig‘i kamayishiga yangi kreditlar hajmi, avvalgi qarzlarning qaytarilishi yoki boshqa omillarning ta’siri alohida ko‘rsatilmagan.

Kapital.uz avvalroq tijorat banklarida muammoli kreditlar qiymati 24 trln so’mdan oshgani haqida xabar bergandi. Xususan, Davlat ulushi mavjud banklarning kredit portfeli 421,46 trln so‘m, muammoli kreditlari esa 16,55 trln so‘mga teng bo‘lgan. Ushbu banklarda NPL ulushi 3,93% ni tashkil etgan.