O‘zbekistonga xorijiy investitsiyalar 5 yilda 2,5 barobarga oshdi — YTB

O‘zbekiston iqtisodiyoti 2026-yilning birinchi yarmida 8,5% ga o‘sdi. Bu haqda Yevroosiyo taraqqiyot bankining O‘zbekiston mustaqilligining 35-yilligiga bag‘ishlangan tahlilida ma’lum qilindi.

Ta’kidlanishicha, 2025-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti 7,7% ga oshgan. Bu so‘nggi o‘n yillikdagi yuqori ko‘rsatkichlardan biri bo‘lib, jahon iqtisodiyotining o‘rtacha 3,4% lik o‘sishidan ikki barobardan ko‘proq yuqori.

Iqtisodiy o‘sishda ichki talab va investitsiyalar asosiy omil bo‘lmoqda

2026-yilning dastlabki olti oyida O‘zbekistonda chakana savdo aylanmasi 20,2 foizga, asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalar 17,5% ga, bozor xizmatlari hajmi esa 16,9% ga oshgan.

Aholining real daromadlari 9,2% ga ko‘paygan. Bu ko‘rsatkich iqtisodiyotning umumiy o‘sish sur’atidan yuqori bo‘lgan.

Shu bilan birga, iqtisodiy faollikning yuqori sur’atlari inflyatsiyaning sekinlashuvi fonida kuzatilgan. 2026-yil may oyida inflyatsiya tarixiy minimum — 5,5% gacha tushgan. Yevroosiyo taraqqiyot banki uning kelgusida Markaziy bankning 5% lik maqsadli ko‘rsatkichiga yaqinlashishini kutmoqda.

Sanoat ishlab chiqarishi 2026-yilning birinchi yarmida 8% ga o‘sgan. Uning asosiy qismini qayta ishlash sanoati tashkil etib, ushbu yo‘nalish jami sanoat ishlab chiqarishining 86,3% iga to‘g‘ri kelgan.

2026-yilda sanoat va infratuzilmani rivojlantirish doirasida 782 ta loyiha ishga tushirilishi rejalashtirilgan. Ushbu loyihalar texnologik modernizatsiya va qo‘shilgan qiymat zanjirlarini kengaytirishga yo‘naltiriladi.

Xitoy va Fors ko‘rfazi davlatlaridan investitsiyalar oshgan

Yevroosiyo taraqqiyot bankining o‘zaro investitsiyalar monitoringiga ko‘ra, Yevroosiyo mintaqasi va Osiyo davlatlaridan O‘zbekistonga jalb qilingan jamg‘arilgan to‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar hajmi $39,6 mlrdni tashkil etgan. Bu ko‘rsatkich so‘nggi besh yilda 2,5 barobardan ko‘proqqa oshgan.

Eng yirik investorlar qatorida Xitoy, Rossiya, Fors ko‘rfazi mamlakatlari, Turkiya va Janubiy Koreya bor.

Xitoyning O‘zbekistondagi jamg‘arilgan investitsiyalari so‘nggi besh yilda besh barobarga oshib, $11,5 mlrdga yetgan. Fors ko‘rfazi davlatlarining investitsiyalari esa 20 barobardan ko‘proqqa ko‘payib, $9,8 mlrdni tashkil etgan.

Rossiya 2025-yil yakunlariga ko‘ra, qariyb $10 mlrdlik jamg‘arilgan to‘g‘ridan to‘g‘ri investitsiyalar bilan mamlakatning ikkinchi yirik investorlaridan biri bo‘lib qolmoqda.

Investitsiyalar tarkibida elektr energetikasining ulushi ham sezilarli oshgan. 2020-yilda ushbu sohaning xorijiy investitsiyalardagi ulushi 2% ni tashkil etgan bo‘lsa, 2025-yilga kelib 42% ga yetgan. Sohaga yo‘naltirilgan jamg‘arilgan investitsiyalar hajmi $16,6 mlrdni tashkil etgan. Bunda qayta tiklanuvchi energetika loyihalariga xorijiy sarmoyalarni faol jalb qilish muhim omil bo‘lgan.

Xalqaro taraqqiyot banklari moliyalashtirishdagi ishtirokini kengaytirmoqda

So‘nggi besh yil davomida ko‘p tomonlama moliya tashkilotlari O‘zbekistonda umumiy qiymati $26,6 mlrdlik investitsiyalarni ma’qullagan. Shundan $7,6 mlrdi davlat kafolatisiz, ya’ni nosuveren moliyalashtirishga to‘g‘ri kelgan.

Nosuveren moliyalashtirishning jami hajmdagi ulushi qariyb 30% ga yetgan va o‘sishda davom etmoqda. Faqat 2026-yilning birinchi yarmida xalqaro moliya tashkilotlari davlat kafolatisiz $700 mlndan ortiq investitsiyalarni ma’qullagan.

Bunday operatsiyalar hajmi so‘nggi 15 yilda qariyb 12 barobarga oshgan. Xususan, 2008–2010-yillarda o‘rtacha yillik hajm $100 mln atrofida bo‘lgan bo‘lsa, 2023–2025-yillarda bu ko‘rsatkich qariyb $1,5 mlrdga yetgan.

O‘zbekiston 2025-yilda Yevroosiyo taraqqiyot bankiga a’zo bo‘lgan. Bank mamlakatda uzoq muddatli moliyalashtirish imkoniyatlarini kengaytirish orqali iqtisodiy loyihalarni qo‘llab-quvvatlamoqda.

Yevroosiyo taraqqiyot banki prognoziga ko‘ra, tashqi savdo, investitsiyalar, ichki talab, sanoat va infratuzilmaning rivojlanishi O‘zbekistonda o‘rta muddatli istiqbolda yuqori iqtisodiy o‘sish sur’atlarini saqlab qolish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.