Markaziy bank P2P o‘tkazmalarni nazorat qilish tashabbuslariga izoh berdi

O‘zbekiston Markaziy banki raisi Timur Ishmetov P2P (karta-karta) o‘tkazmalarini nazorat qilish masalasida regulyator pozitsiyasini tushuntirdi. Bu haqda Kapital.uz jurnalisti xabar berdi.

Qayd etilishicha, dastlab bunday o‘tkazmalar fuqarolarning kundalik ehtiyojlari uchun mo‘ljallangan bo‘lsa-da, amaliyotda ayrim tadbirkorlar ularni tijorat faoliyatida qo‘llay boshlagan. Xususan, tovar va xizmatlar uchun to‘lovlar shaxsiy kartalarga qabul qilinmoqda.

Markaziy bank rahbariga ko‘ra, bu holat bozorda tengsiz sharoitlarni yuzaga keltiradi. Norasmiy faoliyat yuritayotgan subyektlar soliq yukidan chetlab o‘tib, qonuniy ishlayotgan biznesga nisbatan ustunlikka ega bo‘lmoqda. Shu sababli soliq organlari bunday operatsiyalar ustidan nazoratni kuchaytirish masalasini ko‘tarib kelmoqda.

Ishmetov ta’kidlashicha, Markaziy bank barcha yechimlarni amaldagi qonunchilik doirasida ishlab chiqadi va, eng avvalo, bank siri to‘g‘risidagi normalarga qat’iy amal qiladi. Har qanday monitoring mexanizmi fuqarolarning moliyaviy ma’lumotlari himoyasini kafolatlashini regulyator muhim shart sifatida ko‘radi.

Shu bilan birga, oddiy fuqarolarga xavotirga tushmaslik tavsiya etildi. Qonuniy kundalik o‘tkazmalar monitoring choralaridan zarar ko‘rmaydi. Shubhali operatsiyalarni aniqlash va yashirin iqtisodiyotga qarshi kurashish esa vakolatli organlarning tabiiy funksiyasi ekani qayd etildi.

Markaziy bank rahbari bu kabi nazorat mexanizmlari mamlakatda uzoq yillardan buyon qo‘llanib kelayotganini ham eslatdi. Masalan, notariuslar va boshqa vakolatli tuzilmalar shubhali moliyaviy operatsiyalarni aniqlab, tegishli organlarga ma’lumot yuborib keladi.

Muammoni tizimli hal etish uchun esa normativ-huquqiy bazani takomillashtirish zarurligi ta’kidlandi. Xususan, P2P o‘tkazmalardan foydalanish mezonlarini aniq belgilash va ularni tijorat faoliyatida noto‘g‘ri qo‘llaganlik uchun javobgarlik choralarini qonunchilikda mustahkamlash taklif etildi.