“Energetikadagi muammo pulda emas, boshqaruvda” — prezident

Prezident Shavkat Mirziyoyev mamlakat yoqilg‘i-energetika majmuasidagi boshqaruv, avariyalar va yuqori yo‘qotishlar masalalariga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishini o‘tkazdi. Bu haqda davlat rahbari matbuot xizmati xabar berdi.

Qayd etilishicha, so‘nggi o‘n yilda energetika sohasiga katta hajmdagi xususiy investitsiyalar jalb qilindi. Xorijiy investorlar uchun yaratilgan sharoitlar hisobiga tarmoqqa jami $23 mlrd sarmoya kiritilib, quvvati 9,5 GVt bo‘lgan yangi elektr stansiyalari ishga tushirildi. Natijada mamlakatda yaratilgan generatsiya quvvatlari bugungi kunda ichki ehtiyojni to‘liq qoplash imkonini bermoqda.

Elektr va gaz tarmoqlari, podstansiyalar hamda transformatorlarni modernizatsiya qilish uchun 30 trln so‘m mablag‘ ajratilgan. Bu avvalgi 25 yilda yo‘naltirilgan mablag‘lardan olti baravar ko‘p. Biroq zarur moliyalashtirish muntazam ta’minlanayotganiga qaramay, davlat rahbari sohadagi asosiy muammo boshqaruv tizimi zaifligida ekanini ta’kidladi.

Energetikadagi muammo pulda emas, chunki biz kerakli mablag‘ni topyapmiz. Muammo tizimni boshqarishda!, — dedi Shavkat Mirziyoyev.

Yig‘ilishda bir xil texnik holatdagi tarmoqlar turli hududlarda turlicha natija ko‘rsatayotgani qayd etildi. Ayrim tumanlarda tizim barqaror ishlayotgan bo‘lsa, boshqalarida uzilishlar muntazam takrorlanmoqda. Bunga Energetika vazirligi va uning hududiy bo‘linmalari rahbarlari mas’uliyatsizligi hamda ijro intizomining sustligi sabab sifatida ko‘rsatildi.

Joriy yilning iyun va iyul oylarida mamlakat bo‘yicha qariyb 4 mingta avariya qayd etilgan. Oqibatda aholi va tadbirkorlar 8–10 soatgacha elektr energiyasisiz qolgan. Yangihayot, Yakkasaroy, Ohangaron tumanlari va Shirin shahrida esa so‘nggi besh yilda elektr iste’moli ikki baravardan ko‘proqqa oshgan. Biroq mahalliy hokimliklar va mas’ul idoralar infratuzilmaga tushadigan yuklamani o‘z vaqtida prognoz qila olmagan.

Shuningdek, davlatga tizimli energiya yo‘qotishlari ham zarar yetkazayotgani ta’kidlandi. O‘rtacha yo‘qotishlar 17,2% ni tashkil etmoqda. Joriy yilning birinchi yarmida elektr tarmoqlarida 4,8 mlrd kilovatt-soat elektr energiyasi yo‘qotilgan. Andijon shahri, Asaka, Qo‘shtepa, Samarqand tumani va boshqa qator hududlarda bu ko‘rsatkich 25% dan oshgan.

Vaziyatni billing tizimidagi nosozliklar ham murakkablashtirmoqda. Hozirda 300 mingta gaz va 234 mingta elektr hisoblagichi yagona ma’lumotlar bazasiga axborot uzatmayapti. Bu esa hududlarda debitor qarzdorlikning asossiz oshishiga olib kelmoqda.

Yig‘ilish yakunida energiya samaradorligini faqat quyosh panellarini o‘rnatish bilan cheklab bo‘lmasligi qayd etildi. Tarmoqning barqaror ishlashi uchun rejalashtirish va resurslarni taqsimlash tizimini tubdan qayta ko‘rib chiqish zarurligi ta’kidlandi.

Tizimdagi boshqaruv muammolari fonida prezident Energetika vazirligi rahbariyatini almashtirish bo‘yicha qaror qabul qildi. Energetika vaziri lavozimiga avval Energiya bozorini rivojlantirish va tartibga solish agentligiga rahbarlik qilgan Sherzod Xodjayev tayinlandi. U ushbu lavozimda iste’foga chiqarilgan Jo‘rabek Mirzamahmudov o‘rnini egalladi.