Vuchich O‘zbekiston ikkinchi AES loyihasini Xitoy bilan qurayotganini Vuchich ma’lum qildi

O‘zbekiston bir vaqtning o‘zida ikkita atom loyihasini amalga oshirmoqda — bir AES Rossiya, ikkinchisi Xitoy bilan qurilmoqda. Bu haqda 8-sentabr kuni Belgradda bo‘lib o‘tgan O‘zbekiston-Serbiya biznes-forumida Serbiya prezidenti Aleksandr Vuchich ma’lum qildi.

Uning aytishicha, bu haqda unga prezident Shavkat Mirziyoyev yakkama-yakka suhbat chog‘ida aytgan.

Bugun ertalab prezident Mirziyoyev bilan yakkama-yakka suhbatda bu haqda so‘radim. Shunda u menga: “Bir atom stansiyasini rossiyaliklar bilan, ikkinchisini xitoyliklar bilan quryapmiz, lekin bu men uchun yetarli emas. Bularni tugatmasimdan yana qurishni boshlayman. Ishlashda davom etaman”, — dedi, — deydi Vuchich.

Serbiya prezidenti energetika quvvatlarini oldindan oshirish zarurligi haqida gapirar ekan, O‘zbekistonni misol qilib keltirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Mirziyoyev kelajakda mamlakatga data-markazlar, sun’iy intellekt, innovatsiyalar va elektromobillar uchun ancha ko‘p elektr energiyasi kerak bo‘lishini hisobga olmoqda.

U eng yaxshi narxga erishish uchun qanday kurashganini va kelajak haqida qanchalik oqilona fikr yuritayotganini tushundim. Chunki u data-markazlar, innovatsiyalar, sun’iy intellekt va elektromobillar uchun elektr energiyasi kerak bo‘lishini biladi, — dedi Vuchich.

U bu yondashuvni Yevropadagi vaziyatga qarama-qarshi qo‘ydi. Vuchichning fikricha, Yevropada yangi energetika quvvatlarini rivojlantirishga yetarlicha e’tibor berilmayapti.

Vuchich Mirziyoyev bilan gaz narxini ham muhokama qilganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, birjada 1000 kub metr gaz narxi qariyb 890 dollarni tashkil etadi. Biroq Serbiya va O‘zbekiston Rossiya gazidan foydalanish imkoniyati tufayli uni arzonroq narxda oladi. O‘zbekistonda esa bundan tashqari o‘z gazi ham qazib olinadi.

Avvalroq Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistonda ikkinchi atom elektr stansiyasi loyihasi bo‘yicha “katta tayyorgarlik” olib borilayotganini aytgan edi. Biroq hamkor davlat nomi rasman ma’lum qilinmagan.

17-avgust kuni prezident Shavkat Mirziyoyev Xorazm viloyatida: Bugun sizlarga sir qilib aytmoqchiman: yaqin vaqt ichida ikkinchi stansiya bo‘yicha ham katta tayyorgarlik olib boryapmiz, — degan edi.

Ikkinchi AES qayerda qurilishi, uning quvvati va loyihani amalga oshirish muddatlari hozircha rasman ochiqlanmagan.

Birinchi AES Rossiya ishtirokida Jizzax viloyatining Forish tumanida qurilmoqda. Loyiha to‘rtta energoblokni o‘z ichiga oladi: har biri 1 GVt quvvatga ega ikkita yirik VVER-1000 reaktori va har biri 55 MVt quvvatli ikkita RITM-200N kichik modulli reaktori.

Birinchi kichik reaktorni texnik ishga tushirish 2029-yil oktabr-noyabr oylariga, ikkinchisini esa oradan olti oy o‘tib ishga tushirish rejalashtirilgan. Birinchi yirik energoblok 2033-yilda ishga tushirilishi, loyiha esa 2034−2035-yillarda to‘liq yakunlanishi kutilmoqda.

Stansiyaning umumiy quvvati 2110 MVtni, yillik elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi esa 17 mlrd kVt·soatgacha bo‘lishi kutilmoqda. Loyihaning boshlang‘ich qiymati 9,5 mlrd dollardan oshmasligi aytilgan.

Ikkinchi AES bo‘yicha Xitoy tomonidan qaysi kompaniya hamkor bo‘lishi, stansiya qanday reaktorlardan iborat bo‘lishi va loyiha qiymati haqida hozircha rasmiy ma’lumot berilmagan.