Orolbo‘yida $4,6 mlnlik suv resurslarini boshqarish loyihasi ishga tushiriladi

O‘zbekistonda Orol dengizi mintaqasida suv resurslarini nazorat qilishni takomillashtirish va iqlim o‘zgarishiga moslashishga qaratilgan uch yillik dastur boshlandi. Bu haqda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturi vakolatxonasi matbuot xizmati xabar qildi.

Ma’lum qilinishicha, 2026–2028-yillarga mo‘ljallangan tashabbus byudjeti $4,6 mlnni tashkil etadi. Moliyalashtirish Yaponiya hukumati tomonidan ta’minlanadi, loyihani amalga oshirish esa Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturi hamda O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi hamkorligida olib boriladi. Dastur suv tanqisligini kamaytirish va mahalliy aholi uchun ekologik oqibatlarni yumshatishga qaratilgan.

Ishlar to‘rtta asosiy yo‘nalish bo‘yicha tashkil etiladi. Xususan, sohaviy institutlarni mustahkamlash, nazorat tizimlarini raqamlashtirish va suv infratuzilmasini modernizatsiya qilish rejalashtirilgan. Shuningdek, fermerlarni zamonaviy agrotexnik usullarga o‘qitish hamda Markaziy Osiyo davlatlari bilan hamkorlikni kengaytirish ko‘zda tutilgan.

Hududda suv holatini real vaqt rejimida kuzatish uchun GIS-tizimlar joriy etiladi. Qayd etilishicha, bu boshqaruv qarorlarini aniq ma’lumotlar asosida qabul qilish va resurslar taqsimotining shaffofligini ta’minlash imkonini beradi. Infratuzilma qismi kanallarni ta’mirlash, tomchilatib sug‘orishga o‘tish hamda quyosh energiyasida ishlovchi tuzsizlantirish qurilmalaridan foydalanishni o‘z ichiga oladi. Natijada 1000 ta xo‘jalikda hosildorlik va suvdan foydalanish samaradorligi oshirilishi kutilmoqda.

Yaponiya Favqulodda va Muxtor Elchisi Kenji Hirata Orol dengizining qurishi eng murakkab ekologik muammolardan biri bo‘lib qolayotganini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, mazkur tashabbus O‘zbekiston bilan suv tanqisligiga qarshi kurashish bo‘yicha hamkorlikning uchinchi bosqichi hisoblanadi.

O‘zbekiston Respublikasi suv xo‘jaligi vazirining birinchi o‘rinbosari Zokir Ishpulatov dastur hukumat strategiyasi bilan to‘liq uyg‘un ekanini bildirdi. U qo‘shma ishlar Orolbo‘yini innovatsiyalarni joriy etish maydoniga aylantirishini qayd etdi.

Akiko Fujii, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturining O‘zbekistondagi doimiy vakili, ilg‘or xalqaro tajribalarni joriy etish va ishonchli ma’lumotlarga kirishni kengaytirish rejalashtirilganini ma’lum qildi. Uning fikricha, bu hududda suvdan oqilona foydalanish madaniyatini shakllantirishga xizmat qiladi.

Loyihada gender tengligiga alohida e’tibor qaratilgan. Suv resurslarini boshqarish va qaror qabul qilish jarayonlarida ayollar ishtirokini kengaytirish ustuvor yo‘nalish etib belgilangan. Amalga oshirilgan ishlar natijalari alohida hisobotlarda aks ettiriladi.