Markaziy bank aktivlari va pul bazasi 2025-yilda sezilarli oshdi

Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yil davomida O‘zbekistonning pul-kredit ko‘rsatkichlari va Markaziy bank balansi sezilarli darajada o‘zgardi.

2026-yil 1-yanvar holatiga Markaziy bankning sof tashqi aktivlari 794,5 trln so‘mni tashkil etdi. Bu 2025-yil boshiga nisbatan qariyb 50% ga yaqin o‘sishni anglatadi. Asosiy o‘sish monetar oltin hajmining oshishi hisobiga ta’minlandi. Hisobot davri oxiriga kelib, monetar oltin qiymati 662,5 trln so‘mga yetdi.

Norezidentlarga bo‘lgan talablar ham yil davomida o‘zgarib bordi va 2026-yil boshiga 138,8 trln so‘mni tashkil etdi. Shu bilan birga, Markaziy hukumat oldidagi sof majburiyatlar manfiy ko‘rsatkichda saqlanib qolib, -121,8 trln so‘mni tashkil etdi.

Pul bazasi va naqd pul hajmi oshdi

2025-yil yakuniga kelib pul bazasi 111,8 trln so‘mga yetdi. Bu yil boshiga nisbatan 23% dan ortiq o‘sishni anglatadi. Markaziy bankdan tashqaridagi naqd pullar hajmi ham sezilarli oshib, 81,7 trln so‘mni tashkil etdi.

Majburiy zaxiralar va vakillik hisobvaraqlardagi mablag‘lar hajmi yil davomida o‘zgarib bordi. 2026-yil boshida vakillik hisobvaraqlardagi mablag‘lar 29,5 trln so‘mga yetdi.

Pul-kredit ko‘rsatkichlari va kapital oqimi

Pul-kredit ko‘rsatkichlariga ko‘ra, boshqa depozit tashkilotlar oldidagi majburiyatlar 2025-yil oxiriga kelib 43,2 trln so‘mga yetdi. Aksiyalar va kapitaldagi ishtirok shakllari bo‘yicha ko‘rsatkichlar ham o‘sib, 523,7 trln so‘mni tashkil etdi.

Shu bilan birga, ayrim bo‘limlar bo‘yicha sof ko‘rsatkichlar manfiy darajada qolmoqda, bu esa moliya tizimida muvozanatni ta’minlash zarurligini ko‘rsatadi.

Mutaxassislar bahosiga ko‘ra, sof tashqi aktivlar va oltin zaxiralari hajmining o‘sishi milliy valyuta barqarorligini qo‘llab-quvvatlash, inflyatsiya bosimini kamaytirish va pul-kredit siyosatining samaradorligini oshirishga xizmat qilmoqda.

Umuman olganda, 2025-yil yakunlari bo‘yicha Markaziy bank balansidagi ijobiy o‘zgarishlar O‘zbekiston moliya tizimining barqarorligini mustahkamlab, iqtisodiyotdagi ishonchni oshirgan.