O‘zbekistonda sanoat korxonalarini ekologik modernizatsiya qilishga $300 mln ajratiladi

O‘zbekistonda sanoat korxonalarini zamonaviy tozalash uskunalari va avtomatlashtirilgan monitoring tizimlari bilan jihozlash uchun $300 mln miqdorida mablag‘ yo‘naltiriladi. Bu haqda prezident farmoniga asoslanib ma’lum qilindi.

Hujjatga ko‘ra, Toshkent shahri va unga tutash hududlardagi korxonalar 1-maydan boshlab issiqlik elektr stansiyalari va markaziy qozonxonalarda kuzatuv uskunalarini o‘rnatishni boshlashi lozim. Iyul oyidan esa issiqxonalarda sifat sertifikati va yonish jarayonini nazorat qilish tizimiga ega bo‘lmagan isitish uskunalaridan foydalanish taqiqlanadi.

Atrof-muhitga ta’siri yuqori bo‘lgan birinchi va ikkinchi toifadagi korxonalar uchun “yashil” texnologiyalar va samarali filtr tizimlariga bosqichma-bosqich o‘tish jadvali ishlab chiqiladi. Ko‘mirda ishlovchi obyektlarda kamida 95% samaradorlikka ega tozalash qurilmalari o‘rnatilishi belgilangan.

Mazkur chora-tadbirlarni moliyalashtirish uchun $300 mln imtiyozli kredit ajratiladi. Shundan $100 mlnni Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi, yana $200 mlnni Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki taqdim etadi. Ekologiya qo‘mitasining yagona bazasiga ulangan monitoring tizimlarini joriy etmagan korxonalar uchun kompensatsiya to‘lovlari 10 baravarga oshiriladi.

2026–2028-yillarda Toshkent issiqlik elektr stansiyasida beshta energoblok modernizatsiya qilinib, yana oltitasi konservatsiya qilinadi. Shuningdek, Yangi-Angren IESda tozalash tizimlari ta’mirlanadi. 2027-yilgacha zararli ishlab chiqarishlarni poytaxtdan tashqaridagi maxsus sanoat zonalariga ko‘chirish rejalashtirilgan.

Shu bilan birga, shaharda yo‘llarni muntazam sug‘orish amaliyoti tiklanadi — maxsus texnika haftasiga uch marta ishlaydi. 61 km dan ortiq ariqlar rekonstruksiya qilinib, ularni boshqarish uchun Istanbul tajribasi asosida intellektual tizim joriy etiladi. 2027-yilgacha drenaj tarmoqlarini davlat-xususiy sheriklik asosida boshqarish bo‘yicha pilot loyiha ham yo‘lga qo‘yiladi.

Eslatib o‘tamiz, 1-apreldan Toshkentda yangi sanoat zonalarini tashkil etishga muddatsiz moratoriy joriy etilgan. Mazkur choralar 2030-yilgacha zararli chiqindilar hajmini 10,5%ga kamaytirishga qaratilgan.

Bundan tashqari, 2026-yil 28-iyundan boshlab monitoring tizimlari va filtrlar o‘rnatmagan korxonalar uchun jarimalar kuchaytiriladi. Maksimal jarima miqdori 123,6 mln so‘mni tashkil etadi.