O‘zbekistonda import xomashyosi bojlari tayyor mahsulot stavkasigacha pasaytiriladi

O‘zbekistonda xorijdan olib kirilgan xomashyo va butlovchi qismlar asosida ishlab chiqarilgan mahalliy mahsulotlar uchun bojlarni hisoblashning yangi mexanizmi tasdiqlandi. Tegishli hujjat Lex.uz portalida e’lon qilindi.

Yangi tartib maxsus bojxona rejimi doirasida import qilingan xomashyo asosida mahalliy korxonalar ishlab chiqargan mahsulotlar qiymatini baholash qoidalarini belgilaydi. Ushbu mexanizm davlat to‘lovlari miqdorini shakllantirishda asos bo‘lib xizmat qiladi.

Amaldagi tizimda boj miqdori import qilingan xomashyo qiymati yoki ishlab chiqarish me’yorlariga ko‘ra tayyorlangan mahsulot hajmiga qarab belgilanadi. To‘lov mahsulot erkin muomalaga chiqarilgan paytda undiriladi. Boj stavkalari esa mahsulot qismlari qaysi davlatdan olib kelinganiga bog‘liq bo‘lmaydi.

Endilikda Jahon savdo tashkiloti bilan hamkorlik bo‘yicha maxsus idoralararo komissiya “tarif inversiyasi” kuzatilayotgan mahsulotlar ro‘yxatini shakllantiradi. Bu holatda butlovchi qismlarni olib kirish boji tayyor xorijiy mahsulot importi bojidan yuqori bo‘ladi. Tadbirkorlar o‘z mahsulotlarini ushbu ro‘yxatga kiritish bo‘yicha Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi orqali murojaat qilishi mumkin.

Buning uchun ishlab chiqarishni O‘zbekistonda yo‘lga qo‘yish rejasi yoki mavjud salohiyat haqidagi ma’lumotlar, xarajat me’yorlari, hisob-kitoblar va texnik-iqtisodiy asoslar taqdim etilishi kerak.

Hujjatda LED-lampalar misolida boj stavkalari taqqoslangan. Unga ko‘ra, tayyor LED-lampa importida boj miqdori 10 sentni tashkil qilsa, uning butlovchi qismlarini alohida olib kirishda jami boj 22 sentga yetadi. Natijada ishlab chiqaruvchi qo‘shimcha 12 sent ortiqcha xarajat qiladi.

Ishchi guruh kelib tushgan murojaatlarni 15 kun ichida ko‘rib chiqadi. Tarif tafovutlari aniqlangan mahsulotlar ro‘yxati har oy yangilanib, oyning 5-sanasigacha tasdiqlanadi.

Yangi tizimga ko‘ra, xorijiy xomashyodan tayyorlangan mahalliy mahsulotlar uchun yakuniy boj miqdori mahsulotning umumiy baholangan qiymatini tayyor mahsulot uchun amal qiluvchi tarif stavkasiga ko‘paytirish orqali hisoblanadi.

Shuningdek, mazkur toifadagi mahsulotlarga amaldagi barcha imtiyozlar saqlab qolinadi. Yangi mexanizm tajriba loyihasi sifatida joriy etilib, 2027-yil 1-martgacha amal qiladi.