Bir hobbidan ekotizimgacha: “Teplo” hikoyasi

“Teplo” loyihasi dastlab dekret ta’tilidagi oddiy hobbidan boshlangan bo‘lsa, vaqt o‘tishi bilan o‘nlab mahalliy dizaynerlarni birlashtirgan va xalqaro bozorga chiqayotgan platformaga aylandi. Kapital.uz’ga bergan intervyusida Teplo Store asoschisi Charos va uning turmush o‘rtog‘i, loyiha hammuassisi Timur o‘sish nuqtalari, biznes modeli, boshqaruv qarorlari va kengayish rejalari haqida so‘zlab berdi.

“Teplo” loyihasi g‘oyasi qanday paydo bo‘ldi va uni rivojlantirish haqida qaror qachon qabul qilindi?

Charos:
Loyiha to‘qishdan boshlandi — dekret paytida o‘zim uchun mashg‘ulot izlagandim. Avvaliga bu shunchaki hobbi edi, ammo vaqt o‘tib Toshkentda mavjud bo‘lmagan, sifatli va qiziqarli buyumlar yaratishni xohladim. Shunday qilib, qo‘lda to‘qilgan, katta va shinam pledlar paydo bo‘ldi — iliqlik haqida. Nom ham shundan kelib chiqqan.

Keyin g‘oya ip-gazlama va to‘qish aksessuarlari do‘koniga aylandi: Toshkentda mos materiallar yo‘q edi, men iplarni Yevropadan buyurtma qila boshladim. So‘ngra qo‘shma xaridlar, to‘quvchilar hamjamiyati, ilk mahorat darslari va mini-tadbirlar paydo bo‘ldi.

Asta-sekin “Teplo” faqat to‘qish bilan cheklanib qolmadi — loyiha atrofida turli ijodkorlar jamlana boshladi. Biz markazga ko‘chdik, mahorat darslari o‘tkazdik, keyinchalik esa tayyor mahsulotlarni sotish mumkin bo‘lgan market formatiga keldik. Birinchi shunday market 2018 yilda o‘tkazilgan.

Uzoq vaqt davomida bularning barchasi hobbi bo‘lib qoldi. Burilish nuqtasi 2020–2021 yillarda, pandemiya davrida yuz berdi. Farzandlar ulg‘aydi, men xalqaro tashkilotda ishlay boshladim, ammo tez orada “to‘qqizdan beshgacha” bo‘lgan ish formati men uchun muhim bo‘lgan narsalarga joy qoldirmayotganini tushundim. Shunda Timur bilan qaror qildik: loyiha bor, qiziqish bor, muhabbat bor — demak, uni jiddiy rivojlantirish kerak.

Siz asosiy ish joyingizni butunlay tark etdingizmi?

Charos:
Ha. Taxminan yarim yil ishladim, lekin ikkiga bo‘linishni istamasligimni tushundim va to‘liq “Teplo”ga e’tibor qaratdim.

Siz loyiha ishiga qachon qo‘shildingiz va o‘zingiz uchun qanday rol belgiladingiz?

Timur:
Men do‘kon ishga tushgan paytdan boshlab to‘liq qo‘shildim. Ungacha marketlar va festivallar bo‘lgan — vaqtinchalik formatlar. Ammo bozorga dizaynerlar bir necha kun emas, balki doimiy ravishda namoyish etiladigan makon yetishmayotgani ayon bo‘ldi.

Mening asosiy vazifam — operatsion qism: jarayonlar, tuzilma va do‘kon ish tizimini yo‘lga qo‘yish. Charosda dizaynerlar bilan mustahkam aloqalar allaqachon bor edi — bu juda katta kapital. Men esa o‘zimga yaqin bo‘lgan ishlar bilan shug‘ullandim: tashkil etish, boshqaruv va samaradorlik.

Charos:
Shu paytdan boshlab “Teplo” to‘laqonli hamkorlik loyihasiga aylandi. Hozir ba’zi davrlarda Timur hatto mendan ham ko‘proq jalb qilinadi — ayniqsa tizimlilik va boshqaruv tajribasi zarur bo‘lgan joylarda.

Teplo Store’ning biznes modelini qanday shakllantirdingiz?

Timur:
Model juda shaffof: dizaynerlar qat’iy to‘lov va savdodan foiz to‘laydi. Loyihaning muvaffaqiyati bevosita ularning muvaffaqiyatiga bog‘liq — savdo va brendlar tanilishi oshsa, hamma yutadi.

Bizning do‘kon sifatidagi vazifamiz — dizaynerlar uchun barqaror savdo va ko‘rinuvchanlik o‘sishini ta’minlash. Agar bu bo‘lmasa, model na ular, na biz uchun ishlaydi.

Charos:
Do‘konning boshqa daromad manbalari yo‘q. Festivallarda — ha, homiylar va hamkorlar bilan ishlaymiz, lekin “Teplo Store” faqat shu model hisobiga yashaydi.

Qaysi boshqaruv qarorlari eng murakkab va eng muhim bo‘ldi?

Charos:
Men uchun eng qiyini — dizaynerlarni tanlash. Ko‘pincha “yo‘q” deyishga to‘g‘ri keladi va bu har doim og‘ir. Bizda sifat, vizual va mahalliy ishlab chiqarishga oid mezonlar bor. Bu darajani ushlab turish oson emas, ammo prinsipial jihatdan juda muhim.

Timur:
Men uchun asosiy chaqiriq — tizim va struktura joriy etish. Biz o‘nlab ijodkorlar bilan ishlaymiz, ular uchun Excel, hisob-kitob va tahlil doim ham tabiiy vosita emas.

Ammo ma’lumotlarsiz rivojlanish mumkin emas. Biz shunday tizim qurdikki, dizaynerlar savdoni, qoldiqlarni, dinamikani ko‘ra oladi — bu ularga kolleksiyalarni, ishlab chiqarishni va o‘sishni rejalashtirishga yordam beradi. Bunga o‘rgatish qiyin, ammo juda zarur.

Qachondan boshlab hamkorlar va homiylar bilan ishlay boshladingiz?

Charos:
Faol tarzda — festivallar bilan. Uzoq vaqt davomida biz faqat o‘z mablag‘larimiz hisobiga o‘sdik.

Hamkorlar bilan o‘tkazilgan birinchi yirik festival zarar bilan yakunlandi, ammo bu muhim saboq bo‘ldi. Ikkinchi urinishda esa bizga aynan moliyaviy hamkorlik zarurligini aniq tushundik.

Visa’ning qo‘llab-quvvatlashi muhim signal bo‘ldi — shundan so‘ng mahalliy kompaniyalar ham faolroq qo‘shila boshladi.

Loyihani kengaytirishga qanday yondashyapsiz?

Timur:
Bosqichma-bosqich. Katta majburiyatlar bilan keskin qadamlar tashlashga imkonimiz yo‘q. Masalan, Londondagi pop-up. Biz Soho’da yarim yilga ochildik — talab va auditoriya reaksiyasini sinab ko‘rish uchun.

Bu ongli test edi. Asosiy signalni oldik — xarid qilishga tayyorlik bor. Demak, keyingi bosqichda doimiy ishtirok haqida o‘ylash mumkin, lekin mahalliy xususiyatlarni inobatga olgan holda.

Qanday xatarlar bilan duch keldingiz va nimalar yetarlicha baholanmagan ekan?

Charos:
Dastlabki kutilmagan holatlardan biri — QQS bo‘ldi. Biz unga keyinroq o‘tamiz, deb rejalashtirgandik, ammo butun moliyaviy modelni shoshilinch qayta ko‘rib chiqishga to‘g‘ri keldi.

Timur:
Londonda esa eng kam baholangan xatar — o‘g‘irlik bo‘ldi. Biz buni hisob-kitoblarga umuman kiritmagandik. Yo‘qotishlar sezilarli bo‘ldi va bu biz uchun haqiqiy “qora oqqush”ga aylandi.

O‘zbek brendlarining xorijdagi salohiyatini qanday baholaysiz?

Charos:
Salohiyat juda katta, ammo O‘zbekiston haqida hali kam bilishadi. Ko‘pincha mamlakat qayerda joylashganini tushuntirishga to‘g‘ri keladi. Shu bilan birga, hunarmandchilik va madaniyat — bizning eng kuchli tomonimiz.

Timur:
Asosiy bazani mustahkamlash и muhim: o‘lcham tarmoqlari, tarkib yorliqlari, ishlab chiqarish barqarorligi. Xalqaro bozor boshqa darajani talab qiladi. Salohiyat bor — masala tizimli ishda.

Besh yildan keyin “Teplo”ni qanday tasavvur qilasiz?

Charos:
Men bizni xalqaro darajada ko‘raman, ammo tafsilotlar — bu allaqachon Timurga savol.

Timur:
“Teplo” — mintaqadagi mustaqil dizaynerlarning eng yirik platformasi: oflayn va onlayn, ma’lumotlarga asoslangan. Kamida besh mamlakatda do‘konlar va o‘z raqamli mahsulotimiz.

Birgalikda biznes boshlayotgan juftliklarga qanday maslahat berardingiz?

Charos:
Rollarni aniq belgilash va bir-biringiz hududiga kirmaslik. Bizda bu, aksincha, kuchga aylandi.

Timur:
Mas’uliyat zonalarini ajrating va o‘z kuchli tomonlaringizni rivojlantiring. Shunda hamkorlik biznesda ham, hayotda ham ishlaydi.