O‘zbekistonda patent trolligi insofsiz raqobat deb e’tirof etildi

O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev intellektual mulk bo‘yicha mutlaq huquqlardan savdoni cheklash maqsadida foydalanishni qonun buzilishi sifatida belgilovchi qonun o‘zgartishlarini tasdiqladi. Bu haqda Lex.uz portalida e’lon qilingan yangilangan hujjatda ma’lum qilindi.

Yangi qonun bozor munosabatlari va intellektual mulkni himoya qilishga doir normalarga tuzatishlar kiritdi. Xususan, “Raqobat to‘g‘risida”gi qonunning 21-moddasida patent trolligi rasman insofsiz raqobat turi sifatida belgilandi.

Hujjatga ko‘ra, muomalada bo‘lgan tovarlar savdosini to‘sishga qaratilgan har qanday harakatlar taqiqlanadi. Gap tadbirkorlarning boshqa shaxslarga tegishli mahsulotlarning tovar belgisi yoki firma nomini o‘z nomiga rasmiylashtirib, raqobatchilar faoliyatiga sun’iy to‘siqlar yaratishi holatlari haqida bormoqda.

Endilikda monopoliyaga qarshi normalar intellektual mulk huquqlaridan insofsiz ustunlikka erishish maqsadida foydalanilgan vaziyatlarda bevosita qo‘llaniladi. Raqobat bilan bog‘liq bo‘lmagan holatlarda esa ushbu talablar tatbiq etilmaydi.

Eslatib o‘tamiz, 2026-yil iyulidan boshlab O‘zbekistonda davlat xaridlari ishtirokchilari uchun elektron skoring tizimi joriy etilishi rejalashtirilgan. Ushbu tizim biznes subyektlarini ishonchlilik darajasi bo‘yicha guruhlarga ajratadi. Ishonchli yetkazib beruvchilar 15%gacha narx imtiyozlari va garov to‘lovlaridan ozod etiladi. Mazkur jarayonlarni boshqarish uchun Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi tashkil etilmoqda.

Shuningdek, mamlakatda o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar uchun minimal ijtimoiy soliq miqdori 1 BHM, ya’ni 412 ming so‘mgacha oshirildi. Bo‘sh turgan o‘rmon yerlarini onlayn auksionlar orqali ijaraga berish tizimi joriy etildi hamda biznes litsenziyalarini to‘xtatib turishning aniq muddati — 10 kundan 6 oygacha — belgilandi.