Chet eldan O‘zbekistonga pul o‘tkazmalari hajmi qariyb 22% ga oshdi

Markaziy bankning xalqaro migratsiya va jismoniy shaxslarning valyuta operatsiyalari bo‘yicha sharhiga ko‘ra, rivojlangan mamlakatlar va bir qator Osiyo davlatlarida ishlayotgan o‘zbekistonliklarning pul o‘tkazmalari hajmi o‘tgan yilning shu davriga nisbatan qariyb 21,7% ga oshdi.

2025-yil oxiriga kelib, Qozog‘iston, Turkiya, Janubiy Koreya, AQSh, Buyuk Britaniya va Yevropa Ittifoqidan tushgan mablag‘lar 2024-yilgi $2,85 mlrd va besh yil avvalgi $1,32 mlrdga nisbatan ancha ko‘payib, $3,49 mlrdni tashkil etdi.

O‘zbekiston global migratsiya jarayonlarining bir qismi bo‘lib qolmoqda. An’anaviy yo‘nalishlar (Rossiya, Qozog‘iston, Janubiy Koreya va Turkiya) bilan bir qatorda, Yevropa va Osiyo mamlakatlariga migratsiya ham ko‘payib bormoqda, bu esa kiruvchi pul o‘tkazmalari tarkibida aks etmoqda.

Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda pul o‘tkazmalarining o‘sishi mehnat migratsiyasi mamlakatlarida ishchi kuchiga bo‘lgan barqaror talab va barqaror ish haqi, shuningdek, iqtisodiy faollikning oshishi va ushbu mamlakatlar milliy valyutalarining mustahkamlanishi bilan bog‘liq.

Shu bilan birga, migratsiya geografiyasi diversifikatsiyalanishda davom etmoqda. Xususan, O‘zbekistonga quyidagi mamlakatlardan pul o‘tkazmalari hajmi oshgan:

• Buyuk Britaniya — $135 mlndan $188 mlngacha (+39%);
• Yevropa Ittifoqi mamlakatlari — $564 mln (+37%), jumladan, Irlandiya — 2,6 baravar; Xorvatiya — 2,5 baravar; Slovakiya — +67%; Litva — +57%; Niderlandiya — +49%; Polsha — +9%;
• AQSh — $577 mlndan $665 mlngacha (+15%);
• Janubiy Koreya — $534 mlndan $612 mlngacha (+15%).

Yevropadan pul o‘tkazmalari hajmi 2020-yildan buyon 4 baravarga oshib, $141 mlndan $563 mlngacha yetgan.

Ko‘rsatkichlar taqdim etilgan mamlakatlar (Rossiya ko‘rsatilmagan) bo‘yicha eng ko‘p miqdorda pul o‘tkazmalari Qozog‘istondan kelgan — 903 million dollar, ammo bu mamlakatdan pul o‘tkazmalarining o‘sish sur’ati 13,6% ni tashkil etgan. Turkiyadan o‘tkazmalar $547 mlnga yetdi, bu deyarli 35% lik o‘sishga to’g’ri keladi.

Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda har bir oluvchiga o‘rtacha yillik o‘tkazmalar hajmi $2 ming−$4 mingni tashkil qiladi.

2025-yilda O‘zbekistonga pul o‘tkazmalari kanallari tarkibi quyidagicha shakllandi:

• $9,9 mlrd (52%) — an’anaviy pul o‘tkazma tizimlari orqali (+21%);
• $397 mln (2%) — bank o‘tkazmalari orqali (−49%);
• $8,6 mlrd (46%) — bank kartalariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri P2P o‘tkazmalari orqali (1,4 baravar o‘sish).

P2P o‘tkazmalari ulushining o‘sishi raqamli moliyaviy xizmatlarning rivojlanishi, tranzaksiyalarning qulayligi va tezligi hamda tranzaksiya xarajatlarining pasayishi bilan izohlanadi.